Wat zijn de symptomen van een alcoholverslaving?
Een alcoholverslaving geeft lichamelijke, psychische en gedragssignalen. Hier vind je ze overzichtelijk op een rij, samen met de criteria die artsen gebruiken.
In het kort
- Symptomen zijn te verdelen in lichamelijk, psychisch en gedrag.
- Kernsignalen: controleverlies, craving, tolerantie en ontwenning.
- Artsen gebruiken hiervoor de 11 DSM-5-criteria.
- Meerdere signalen herkennen? Overweeg dan hulp of advies.
Hoe uit een alcoholverslaving zich?
Een alcoholverslaving is aan verschillende signalen te herkennen. Grofweg vallen die in drie groepen uiteen: lichamelijk, psychisch en in gedrag.1 De medische criteria (DSM-5) vatten deze signalen samen.2
Lichamelijke signalen
- Tolerantie: steeds meer alcohol nodig voor hetzelfde effect.
- Ontwenning: trillen, zweten, misselijkheid, onrust of slaapproblemen als je stopt of mindert.
- Lichamelijke klachten die met drinken samenhangen, maar toch aanhouden.
Psychische signalen
- Craving: een sterke drang of hunkering om te drinken.
- Veel bezig zijn met drinken: eraan denken, ernaar uitkijken, je erop instellen.
- Somberheid, prikkelbaarheid of angst die met het drinken verweven raken.
Signalen in gedrag
- Niet kunnen minderen of stoppen, ondanks goede voornemens.
- Tekortschieten op werk, studie of thuis.
- Drinken verbergen, of activiteiten en contacten opgeven voor alcohol.
De medische criteria (DSM-5)
Zorgverleners gebruiken elf criteria om vast te stellen of er een alcoholgebruiksstoornis is. Bij twee of meer in het afgelopen jaar is dat het geval.2
- Vaker of in grotere hoeveelheden drinken dan je van plan was.
- Mislukte pogingen om te minderen of te stoppen.
- Veel tijd kwijt zijn aan drinken en aan het herstellen ervan.
- Een sterke drang of hunkering (craving) om te drinken.
- Door het drinken tekortschieten op werk, school of thuis.
- Blijven drinken ondanks problemen in relaties of met anderen.
- Belangrijke activiteiten of hobby's opgeven of verminderen door alcohol.
- Blijven drinken in situaties die gevaar opleveren (bijvoorbeeld in het verkeer).
- Doorgaan met drinken ondanks lichamelijke of psychische problemen door alcohol.
- Tolerantie: steeds meer nodig hebben voor hetzelfde effect.
- Ontwenningsverschijnselen als je stopt of mindert (zoals trillen, zweten, onrust).
Meer over de betekenis en ernst lees je op wanneer ben je alcoholist.
Twijfel je over je eigen drinken of dat van iemand anders? Je kunt gratis en anoniem terecht bij de Alcohol Infolijn via alcoholinfo.nl, of bespreek het met je huisarts. Zie ook onze hulppagina.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de eerste signalen van een alcoholprobleem?
Zijn ontwenningsverschijnselen gevaarlijk?
Bronnen
- Alcoholinfo.nl (Trimbos-instituut) — Informatie over alcohol en alcoholverslaving. alcoholinfo.nl (geraadpleegd juli 2026).
- Jellinek — Wanneer ben je verslaafd aan alcohol? / Wat is de DSM-5? jellinek.nl (geraadpleegd juli 2026).